Mimar Sinan Kimdir?

1
516
Mimar Sinan Kimdir - Hayatı
Mimar Sinan Kimdir - Hayatı

Osmanlı Devleti’ nin baş mimarı olarak tarihe adını yazdıran Mimar Sinan Kimdir. Asıl adı Sinaneddin Yusuf’ tur. Abdulmennan oğlu Sinan olarak 1489’da Kayseri’ nin Ağırnas köyünde doğmuştur. Kaynaklara göre Ermeni asıllıdır. 1511 yılında, Yavuz Sultan Selim Dönemi’ nde devşirme olarak İstanbul’ a Acemi Oğlanlar Ocağı’na gönderilmiştir. Burada askeri eğitimler yanı sıra matematik, okuma – yazma ve dini konular hakkında eğitimler almış, dönemin ustaları yanında dülgerlik yapmıştır. Oldukça hevesli bir şekilde kemer, minare, çeşme, han, suyolları, türbe gibi inşaatların yapımında çalışırken gözlemciliği, zekası ve el becerisi ile dikkat çekmiş ve Yeniçeri Ocağına alınmıştır.

Yeniçeri Ocağı Döneminde Mimar Sinan Kimdir ?

Dönemin Padişahı, Yavuz Sultan Selim ile birçok kez seferlere gitmiştir. Gittiği yerlerde o bölgeye ait yapıları incelemiş, gözlemler yapmış, sürekli kendini geliştirmiştir. Yavuz Sultan Selim ile Mısır Seferi’ne katılmıştır. Sultan’ın oğlu Kanuni Süleyman ile Belgrad Seferi’ne Yeniçeri olarak katılmış ve üstün başarı sergilemiştir. Ardından Rodas Seferi’ne, Mohaç Meydan Muhaberesine katılmış ve orduya sağladığı faydalar sayesinde Acemi Oğlanlar Yaylabaşı bölük komutanlığı makamına yükselmiştir. Bu mevkide gösterdiği üstün başarılar ile sırasıyla Zemberekçibaşı ve Baş Teknisyen olmuştur. Yeniçeri Ocağı Dönemi’ nde Mimar Sinan, önemli eserleri ile adını kısa sürede duyurmuştur.

Mimar Sinan kimdir diye devam edecek olursak; 1533’de Kanuni Sultan Süleyman ile çıktığı İran Seferi’ nde Van Gölü’nü geçmek için kısa sürede üç tane kadırga yaparak donatmış ve bu başarılı görevi neticesinde itibarı yüksek olan Hasekilik rütbesine yükselmiştir. Ardından Korfu, Pulya ve Moldova seferlerine katılmış. 1538 yılında Karaboğan Seferi’ nde yine üstün başarı sergilemiştir. Ordunun Prut Nehri‘ ni geçmesi için 10 günde bataklığın üzerine bir köprü inşa etmiş ve bu üstün başarısından dolayı kendisine Baş mimarlık ünvanı verilmiştir. Yeniçeri Ocağı görevini böylelikle tamamlamış ve önünde yepyeni bir kapı açılmıştır.

Başmimarlık Dönemi Öncesinde Mimar Sinan’ ın İnşa Ettiği Üç Dikkat Çekici Eser

Halep’te Husreviye Külliyesi: Halep’te ki ilk Osmanlı eseridir ve Hüsrev Paşa tarafından yaptırılmıştır. Mimar Sinan’ın da ilk eserlerindendir.

Gebze’de Çoban Mustafa Külliyesi: Gebze’de Vezir Mustafa Paşa tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmıştır. İçinde, cami, han, tabhane, paşa odaları, imaret, medrese, kütüphane, hamam ve türbe bulunmaktadır. Mimar Sinan’ın yükselişinde büyük bir önemi vardır.

İstanbul’da Haseki Külliyesi: İstanbul Haseki semtine, Haseki Hürrem Sultan tarafından yaptırılmıştır. Cami, medrese, sıbyan mektebi, imaret, darüşşifa ve çeşme yapı topluluğundan oluşmaktadır. Bu eseri ile Mimar Sinan, Başmimarlık Dönemi’ne adım atmıştır.

Mimar Sinan’ ın Başmimarlık Dönemi

Mimar Sinan kimdir sorusuna cevap bulmaya devam ederken, kendisi 1538 yılında Hassa Başmimarı olmuştur. Bu tarihten itibaren 49 yıl süren Başmimarlık Dönemi içinde Kanuni Sultan Süleyman, 2. Selim ve 3. Murat zamanlarında çok önemli ve günümüze kadar gelmiş birçok eserler inşa etmiştir. Bunlar içinde sanatını zirveye taşıyan üç büyük eseri ile tarihe damgasını vurmuştur. Bunlar, Şehzade Camii ve Külliyesi, Süleymaniye Camii ve Selimiye Camii’dir.

Şehzade Camii ve Külliyesi, İstanbul Fatih’te 1543 yılında Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. Kanuni Süleyman tarafından henüz Saruhan Sancak Beyi iken ölen oğlu Mehmed adına yaptırılmıştır. Bu yüzden Şehzadebaşı Camii olarak da bilinmektedir. Camii’nin kubbesi 18,42 metredir ve 4 büyük yarım kubbeye yaslanmıştır. 12 sütun ve 16 kubbeli şadırvanı bulunmaktadır. Külliyenin içinde imaret, medrese, tabhane, türbeler bulunmaktadır. Şehzade Türbesi’nin en önemli özelliklerinden biri rengarenk İznik Çinileri ile bezenmiş olmasıdır. Ortada Şehzade Mehmed, sağında Şehzade Cihangir ve solunda Hümaşah Sultan’ın mezarları bulunmaktadır. Ayrıca Rüstem Paşa’ nın ve Destari Mustafa Paşa’nın Türbeleri burada bulunmaktadır.  Mimar Sinan eseri için “Çıraklık Eserim” demiştir.

Süleymaniye Camii - Mimar Sinan
Süleymaniye Camii – Mimar Sinan

Süleymaniye Camii, 1550 yılında Mimar Sinan tarafından İstanbul’da inşa edilmeye başlanmış ve 1557’de yapımı tamamlanmıştır. Halen ayakta olup tüm görkemi ile İstanbul’un en muhteşem Camii’dir. Görkemli kubbesinin yanında 4 adet de küçük kubbe bulunmaktadır. Dört minareli ve 10 şerefelidir. Bunun nedeni Kanuni’nin İstanbul fethinden sonraki 4. Osmanlı Padişahı olmasıdır. Şerefelerin 10 tane olması da toplamda 10. Osmanlı Padişahı olmasıdır. Yapımında toplamda 2 bin işçi çalıştığı bilinmektedir. Camii inşasında yüzlerce devekuşu yumurtası kullanılmıştır. Bunun nedeni, haşereleri önlemektir. Devekuşu yumurtası haşereleri uzak tutmakta ve insanlar tarafından hissedilmemektedir. Mimar Sinan, Camii de sesin her yerden net ve yüksek duyulması için içeride boş kubbenin yanlarına toprak küntler yerleştirmiştir. Mimar Sinan, camiinin akustiğini nargile fokurtusu ile test ederek hutbedeki sesin caminin her yerinde aynı oranda duyulmasını en ince ayrıntılarla hesaplamıştır. Bu konuda da oldukça başarılı olmuştur. Caminin kandilinden çıkan isin hatlara zarar vermesini önlemek için is odaları yapmıştır. Burada ki isler işlemden geçirilerek Kuran-ı Kerim yazımında kullanılmıştır.

Caminin külliyesinde medreseler, kütüphane, hastane, sübyan mektebi, hamam, imaret ve hazire yapıları bulunmaktadır. Kanuni Sultan Süleyman’ ın ve eşi Hürrem Sultan’ ın türbeleri de külliye de bulunmaktadır.

Mimar Sinan Kimdir, öldükten sonra gömülmesi için kendi adına da Camii avlusu dışında bir türbe yapmıştır. Halen Mimar Sinan Türbesi, Süleymaniye Camii avlusu dışındadır.

Mimar Sinan bu muhteşem eseri için “Kalfalık Eserim” demiştir.

Mimar Sinan’ ın Ustalık Eseri Edirne’ deki Selimiye Camii

Selimiye Camii - Mimar Sinan Kimdir
Selimiye Camii – Mimar Sinan Kimdir

Mimar Sinan’ ın son eseri olan ve 86 yaşında inşa ettiği Edirne’deki Selimiye Camiidir. Kendisinin “Ustalık Eseri” olarak kabul ettiği Camii, Osmanlı mimarisinin en önemli yapıtlarından biridir. Mimar Sinan, bu yapıtında hiçbir cami ve tarihi mabette kullanılmayan bir teknik kullanarak oldukça büyük bir kubbe yapmıştır. Selimiye Camii 43,25 metre yüksekliğinde ve 31,25 metre çapında, tek bir lebi ile kaplıdır. Sekiz adet sütuna dayanmış bir kasnak üzerine oturttuğu kubbe, 6metrelik kemerlerle fil ayaklarına bağlanmıştır. 4 adet minaresi ve her bir minarenin iç şerefesi bulunmaktadır. Caminin içinde İznik çinisi, mermer ve hat işçiliği kullanılmıştır. 3 kapılı avlusunun ortasında şadırvan bulunmaktadır. Dış avlusunda ise sıbyan mektebi, darül kurra, darül hadis, medrese ve imaret bulunmaktadır. Dünya Mirası Listesi’ne giren Selimiye Camii, Edirne’ nin her yerinden görülmektedir.

Mimar Sinan’ ın bu şaheser başyapıtlarından başka birçok eseri bulunmaktadır. Ayasofya’ nın günümüze kadar gelebilmesinde de Mimar Sinan’ ın restorasyon çalışmaları etkilidir. Ayrıca Eski eser ve abidelerin görüntüsünü bozan eski ev ve yapıların yıktırılmasını sağlamış, İstanbul’un lağım bağlantısı, cadde, yol çalışmaları gerçekleştirmiştir. Yaptığı Büyük Çekmece Köprüsüne Mührünü kazıtmıştır ve mühürde, Değersiz ve muhtac kul, Saray özel mimarlarının başkanı, anlamına gelen “El-fakiru l-Hakir Ser Mimaranı Hassa” yazılıdır. Bu da dünyaca ünlü dehasına rağmen mütevazi kişiliğini göstermektedir.

Mimar Sinan, 1588’de İstanbul’da vefat etmiştir. Beethoven kimdir hayatı yazısı için tıklayabilirsiniz.

 

1 YORUM

CEVAP VER

*